Terracycle tandenborstel recycling: werkt het en is het beschikbaar
Even serieus: wat doe jij met je oude tandenborstel? Gooi je hem stiekem in de prullenbak naast het toilet? Of verdwijnt hij in de groene container, in de hoop dat het goedkomt?
Die plastic monster(s) belanden helaas massaal in het milieu. Ze zijn gemaakt van plastic dat honderden jaren meegaat en breken langzaam af tot microplastics.
Gelukkig is er een partij die het roer wil omgooien: Terracycle. Zij beloven een recyclingprogramma voor precies dit soort lastige afvalstromen.
Maar, werkt dat echt? Of is het vooral groen gewassen? Laten we het hebben over de Zero Waste Box en alles wat je moet weten.
Wat is Terracycle eigenlijk?
Stel je een bedrijf voor dat geld verdient met andermans afval. Dat is, in een notendop, Terracycle.
Het is een wereldwijde speler die zich specialiseert in het recyclen van dingen die normaal gesproken in de verbrandingsoven belanden. Denk aan snoeppapiertjes, sigarettenpeuken, en dus ook tandenborstels.
Hun missie is simpel: ‘waste to value’. Ze willen aantonen dat afval een grondstof is, geen eindstation. In plaats van te wachten tot de overheid het oplost, werken ze samen met grote merken en consumenten. Jij stuurt je troep op, zij draaien er nieuwe producten van.
Het klinkt als een droom, maar in de praktijk is het best een gedoe.
Vooral met iets persoonlijks als een tandenborstel.
Het Terracycle Tandenborstel Recycling Programma
In 2016 besloot Terracycle een specifiek programma te starten voor tandenborstels. Omdat die dingen nou eenmaal overal worden verkocht en gebruikt, maar zelden goed worden afgevoerd.
Zo werkt het van A tot Z
Het programma is onderdeel van hun beroemde ‘Zero Waste Box’ systeem. Dit werkt als een soort abonnement of eenmalige aankoop van een verzenddoos. Jij koopt de doos, vult hem met je afval, en stuurt hem op.
Makkelijker wordt het niet. Het proces is vrij rechttoe rechtaan.
- Verzamelen: Je gooit je oude plastic tandenborstels (het hele gevaarte, inclusief de borstelharen en het handvat) in de speciale doos die je hebt gekocht. Ook de verpakking mag er vaak bij.
- Versturen: Als de doos vol is, of als je abonnement erop zit, verstuur je hem naar Terracycle. Dit zit vaak bij de prijs inbegrepen, of je betaalt eenmalige verzendkosten.
- Sorteren: Bij Terracycle gaat de doos open. Medewerkers (of machines) scheiden het plastic van het karton van de haren. Dit is het meest arbeidsintensieve deel.
- Recyclen: Het plastic wordt vermalen en omgesmolten tot plastic korrels. Die worden weer gebruikt voor nieuwe producten, zoals speeltoestellen, picknicktafels of bakken.
Wat kost het?
Hier is de stappenplan: Niets in het leven is gratis, en recycling al helemaal niet.
Terracycle verdient geld aan de verkoop van de dozen en de grondstoffen die ze eruit halen.
- De prijs: Een ‘Tandenborstel Box’ (maat M) kost ongeveer 100 euro per jaar als je hem vier keer per jaar stuurt. Eenmalig versturen is vaak iets duurder.
- Bedrijven: Grote bedrijven kunnen een ‘Extended’ versie krijgen. Die is vaak gratis of gesponsord door merken (zoals Oral-B of Philips Sonicare), omdat ze hun eigen afvalprobleem willen oplossen.
- Kleine lettertjes: De prijs dekt het transport en de verwerking. Jij betaalt voor het gemak.
Werkt het? De cijfers en de realiteit
Hier komt de hamvraag: is het effectief? Of belanden die tandenborstels alsnog in een vuilverbrandingsoven in het buitenland? De cijfers zijn indrukwekkend.
Terracycle claimt wereldwijd al meer dan 100 miljoen tandenborstels te hebben verwerkt.
Dat zijn gigantische stapels plastic die niet in de zee belanden. Zij beweren dat het materiaal daadwerkelijk wordt hergebruikt.
Toch zit er een addertje onder het gras. Recycling kost energie. Het transport van al die dozen over de hele wereld (want vaak gaat het bulktransport naar grote verwerkers in Europa of de VS) kost ook CO2. Is het dan beter dan de prullenbak? Ja, absoluut.
Al was het maar omdat het bewustzijn toeneemt. Mensen die meedoen, gaan nadenken over hun afval.
Een pijnpuntje zijn de borstelharen. Die zijn vaak van nylon. Nylon is technisch gezien recyclebaar, maar het zit vastgeplakt in het plastic kopje. Terracycle zegt oplossingen te zoeken, maar in de praktijk is het scheiden van haren en plastic nog steeds een uitdaging.
Ze vermalen het vaak samen of ze verbranden het als brandstof voor de recyclingsprocessen (energierijke recycling). Dat is minder ideaal dan 100% hergebruik, maar beter dan niets.
Is het programma beschikbaar voor jou?
Goed nieuws: Terracycle is groot geworden in Europa en de VS. In Nederland en België is het programma goed beschikbaar via hun eigen website of via drogisterijen.
Het werkt zo: Let op: De beschikbaarheid verschilt soms per land. Terracycle probeert constant nieuwe landen aan te sluiten, maar het loopt niet overal even soepel.
- Je kunt de dozen online bestellen bij Terracycle zelf.
- Soms verkopen drogisterijen zoals Kruidvat of Etos eenmalige actiedozen, maar de betrouwbare bron is hun eigen site.
- Bedrijven en scholen kunnen zich aansluiten bij specifieke sponsorprogramma’s. Als jouw werkgever een 'Zero Waste' beleid heeft, is de kans groot dat ze dit al regelen.
De nadelen: Is het te mooi om waar te zijn?
Hoewel Terracycle een held is in het verhaal, is het geen heilige. Er zijn kritiekpunten:
- De kosten: Voor een gemiddeld huishouden is het best prijzig. Veel mensen gooien het liever weg dan dat ze 100 euro betalen voor een doos vol oude borstels.
- De logistiek: Het is inefficiënt om duizenden losse dozen met een paar oude borstels te laten rondrijden door DHL of UPS. De ecologische voetafdruk van het transport is een aandachtspunt.
- De marketing: Critici beweren dat Terracycle soms meer verdient aan de 'poortwachtersrol' (het verkopen van de dozen) dan aan het daadwerkelijk recyclen. Bedrijven gebruiken het vaak om hun eigen groene imago op te poetsen (greenwashing), terwijl ze de focus zouden moeten leggen op het ontwerpen van producten die makkelijker recyclebaar zijn.
Alternatieven voor de Zero Waste Box
Wil je niet betalen voor recycling? Er zijn alternatieven die vaak beter zijn dan het verzenden van je oude zooi.
1. Bamboe en hout
De meest logische stap is overstappen op een tandenborstel die van nature afbreekbaar is. Bamboe tandenborstels zijn inmiddels overal te koop.
2. Opzetborstels vervangen
Het handvat composteer je in de groene bak (haal wel de nylon haren er eerst af). Dit voorkomt het hele recyclingprobleem. Heb je een elektrische tandenborstel? Gooi alleen het opzetborsteltje weg en bewaar het handvat.
3. De lokale supermarkt
Dat scheelt enorm veel plastic. Er bestaan ook opzetborstels van biologisch afbare materialen, al zijn die haren vaak nog steeds van plastic.
Sommige supermarkten en drogisterijen hebben inzamelpunten voor plastic tandenborstels. Dit wordt vaak verzameld en grootschalig verwerkt. Voor wie liever direct kiest voor een borstelkop van gerecycled plastic: dit is vaak milieuvriendelijker dan het wereldwijde netwerk van Terracycle, maar het bereik is kleiner.
De toekomst van de tandenborstel
Terracycle heeft laten zien dat het kan: recycling van moeilijke producten. Ze hebben een beweging op gang gebracht.
Echter, de echte oplossing ligt niet in het beter verzamelen van afval, maar in het voorkomen ervan. De industrie moet verplicht worden om te kiezen voor materialen die makkelijker uit elkaar te halen zijn. Tot die tijd is Terracycle een handige, zij het dure, service voor de bewuste consument. Het werkt, ja.
Maar de vraag is of het de beste manier is. Conclusie: Als je de middelen hebt en je wilt er zeker van zijn dat je tandenborstel niet in de oceaan belandt, is Terracycle een prima optie.
Maar de allerbeste keuze? Die gooi je in de groene bak (mits gescheiden) of je stapt over op bamboe. Simpeler kan het soms niet zijn.